Uitgave telefoongids oktober 1957

116

Onlangs las ik dat na 138 jaar de papieren versie van de telefoongids zou verdwijnen. Dit nieuws lijkt misschien anekdotisch voor velen. Het is al jaren gebruikelijk om deze gids digitaal te raadplegen. Meer en meer wordt de vaste telefoon vervangen door een armada van tablet-gsm’s en videoconferenties op de computer. We begrijpen deze verandering.

Ik begrijp het, maar vind het jammer dat het de mogelijkheid van teruggaan naar het verleden en het herontdekken van een samenleving zoals die was, wegneemt. Gelukkig vond ik een uitgave van oktober 1957 die Gerard Schimmelpenninck (samen met zijn telefoon) ooit aan mijn schoonvader had gegeven. Het aantal telefoons in Diepenheim was beperkt. De houder van een telefoon stelde zijn telefoon graag ter beschikking aan anderen. Door deze ter beschikking te stellen aan de buren vervulde de eigenaar een onbetwistbare sociale rol. De buurman betaalde voor dat doel zijn communicatie in een klein potje. Deze rol, die nu moeilijk voorstelbaar is, bestond eind jaren 70 nog steeds.
St
el je een seconde voor!

De totale informatie over Bentelo, Diepenheim, Enter, Goor, Hengevelde en Markelo bevatte ongeveer dertig vellen A4-formaat en Diepenheim (Stedeke) slechts drie!

Het verbaast ons nogal dat in 1957 vijf bakkers de klanten van ons “Stedeke” deelden.

De geur van brood dat uit het bakhuis in de winkels van de Grotestraat komt, is verdwenen. De kniepertjes van Bouwmeester waar we in de laatste dagen van december naar op zoek waren, zijn nog steeds aanwezig in onze herinneringen. Maar het is niet moeilijk om deze sfeer opnieuw te vinden.

De slager aan de Grotestraat heette toen Regterschot. Het is niet nodig om in zijn geheugen te zoeken naar de geuren die uit de slagerij kwamen. het grote aantal klanten dat zich tegenwoordig naar slager Kastelein haast, is op zichzelf het bewijs van zijn kunst. Ik heb nog nooit zoveel mensen in deze slagerij gezien!

Ik zag geen kunstgalerijen of antiquairs in deze versie uit 1957. De bed & breakfasts waren niet in de mode. Aan de andere kant, veel kleine ambachtsbedrijven (sommige boeren met kippen- varkens of veehouderij, auto- en fiets reparatie, autoverkopers, een metaalbewerker, een drukker, cafés en restaurants, artsen en dierenartsen, een coöperatie, een elektricien, radiomaker, meubelverkoper Joh Vd Kolk stond toen aan de Raadhuisstraat 2, een productie- en confectiebedrijf, kruideniers en noem maar op…)

Je kon zelfs lezen dat de eigenaar van een café ook taxichauffeur was!

Het is moeilijk om deze naoorlogse samenleving voor te stellen, boordevol activiteit en heel anders dan de maatschappij die we nu kennen.

Een gemeenschapsgevoel blijft verankerd tussen de inwoners van Stedeke. Het is nog steeds hetzelfde gevoel van zachte spot en geklets dat wordt geëxporteerd door onze cabaretier. Al deze kleine bedrijven zijn nu verdwenen en vervangen.

De gids stond zichzelf toe om aan de gebruikers van dit object in bakeliet een lesje te geven: “Zeg niet: Hallo?”

Ik ben voor een korte tijdspanne de archeoloog van die tijd geworden en heb in het diepste deel van deze aarde de overblijfselen van een voorbije tijd gevonden.

Verval niet in een valse nostalgie, maar bewaar deze telefoongids nog even.

Generaties zullen moeite hebben om zich deze wereld van 1957 voor te stellen.

Wat mij betreft: dit waren andere tijden, terug nu naar onze tijd.

JP Béchet